“Onze” Sint-Jan in het nieuws

Actueel

Categorie

Artikel

Per 1 januari 2020 heeft de Stichting Nationaal Monument Sint-Jan een nieuwe voorzitter: Ton Rombouts. Een naam die vele lezers bekend in de oren zal klinken. Naast dat hij 21 jaar burgemeester was van ’s-Hertogenbosch, is Rombouts inmiddels al een aantal jaar lid van de Eerste Kamerfractie van het CDA.

De winter nadert. Dagen worden korter, nachten langer. Straten kleuren rood en groen, verlicht door lampjes in de kerstbomen en de kerstverlichting in de stad. Buiten is het koud. Het is december.

In de rubriek ‘Aan het woord’ leert u meer over unieke onderdelen van onze kathedraal. Maak kennis met de bellende engel.

Hoi! Ik ben de bellende engel. Waarschijnlijk kent u me wel. Ook ver buiten de stad kreeg ik aandacht, zelfs van de New York Times! Ik ben gemaakt door Ton Mooy. Hij wilde door mijn eigentijdse uiterlijk aan toekomstige generaties laten zien in welke tijd de restauratie - waarin ik met 25 andere beelden op de kerk geplaatst ben - heeft plaatsgevonden.

De laatste twee jaar van de restauratie van de noorderzijbeuk van de Sint-Jan zijn aangebroken. Restauratiearchitecten Ben Massop en Maikel Niël van architectenbureau BBM geven ons een inkijkje in de vorderingen.

“Omdat we dit keer twee traveeën tegelijkertijd aanpakken, hebben we relatief veel tijd besteed aan het voorbereiden van deze fase”, vertelt Maikel Niël. De opzichter verwijst naar de subsidietoezegging van de provincie Noord-Brabant die het mogelijk maakt om in twee jaar tijd twee traveeën te restaureren.

Acht jaar geleden stond mijn naam voor de eerste onder dit voorwoord. Dit is de laatste keer dat ik op deze plek uw aandacht vraag voor de grote opdracht die wij ons gesteld hebben; de instandhouding van het mooiste gotische monument van Nederland en het icoon van ’s-Hertogenbosch. Want laten we eerlijk zijn: wat zou ‘s-Hertogenbosch zijn zonder de Sint-Janskathedraal?

In en rondom de Sint-Jan vindt u vele steunberen. In de vorm van ondersteunende bouwkundige elementen die zorgen dat de kathedraal overeind blijft. Maar ook in de vorm van mensen. Draagt u de Sint-Jan ook een warm hart toe? Word dan lid van de Stichting Steunberen van de Sint-Jan. Een fiscaal aantrekkelijke manier om de kathedraal te ondersteunen.

Twaalf Nederlandse monumenten met een grote cultuurhistorische waarde, waaronder de Sint-Janskathedraal, krijgen gezamenlijk 35 miljoen euro van het kabinet. Ze kunnen dat geld gebruiken voor investeringen in toegankelijkheid, duurzaamheid en het aantrekken van zoveel mogelijk bezoekers. Dat maakte minister Ingrid van Engelshoven (Cultuur) dinsdag bekend.


De steigers rondom de Sint-Jan. Voor Bosschenaren en mensen die de stad regelmatig bezoeken is het inmiddels een vertrouwd beeld. De stellages – gebruikt voor de broodnodige restauraties aan de kathedraal – zijn onderdeel van het straatbeeld geworden. Nu is er echter iets bijzonders aan de hand: op dit moment staat niet één, maar staan twee traveeën in de steigers.

 

Al sinds 2002 steunt de VriendenLoterij de Stichting Nationaal Monument Sint-Jan. In die zeventien jaar is een hechte samenwerking ontstaan die aan twee kanten zijn vruchten afwerpt. Sabine Woesthoff, Relatiebeheerder Goede Doelen bij de VriendenLoterij, vertelt over het werk van de VriendenLoterij voor de Sint-Jan, de deelnemers aan de loterij die de samenwerking mogelijk maken en waarom de SNMSJ zo’n unieke positie heeft binnen de VriendenLoterij.

Veel mensen steunen de stichting met eenmalige of periodieke schenkingen. Hiermee dragen zij bij aan het behoud en het voortbestaan van onze kathedraal. Natuurlijk is het wel zo dat u, door het schenken van een bedrag, uw bankrekening aanspreekt. Een schenking is definitief. Gelukkig is er een mooi alternatief. Wilt u de kathedraal doorgeven aan toekomstige generaties zonder dat u daar financieel enige hinder van ondervindt? Maak dan kennis met de mogelijkheid om de stichting op te nemen in uw testament via een legaat.

De Meimaand trekt in groten getale bezoekers naar de Sint-Jan. Zoals ieder jaar staat deze maand in het teken van de verering van de heilige Maria. De vele duizenden bezoekers zullen zien dat ons monument er prachtig bij staat. Die bezoekers zullen overigens ook zien dat instandhouding van een monument van deze omvang om continue restauratiewerkzaamheden vraagt waardoor de kathedraal altijd in de steigers staat.

Vincent Blom is sinds februari 2019 plebaan van de Sint-Jan. Daarmee keert hij terug in de kathedraal, waar hij twintig jaar geleden als kapelaan al actief was. ‘Dit gebouw ademt de rust van eeuwen uit.’

‘Aan het woord’ is een nieuwe rubriek in de nieuwsbrief van de Stichting Nationaal Monument Sint-Jan. In dit onderdeel leert u meer over de unieke kenmerken van onze kathedraal, zoals de beelden, kunstwerken of glas-in-loodramen. In dit eerste artikel in de reeks maakt u kennis met de Erwtenman.

 

Bij het zien van de eerste beelden van de Notre Dame was het in de groepsapp van de Bossche brandweermannen direct duidelijk: die is verloren. Want ze weten dat je er héél snel bij moet zijn als een kerk in brand staat. Daarom oefenen ze jaarlijks op mogelijke brand in de Sint Jan in Den Bosch.

Het RTL 4 programma Koffietijd / 5 Uur Live heeft aandacht besteed aan de Sint-Janskathedraal. Over de noodzaak van restaureren en de daarbij horende fondswerving.

 

We krijgen geen genoeg van alle schitterende foto’s die we van de Sint-Jan langs zien komen op sociale media. Elke dag verschijnen er nieuwe, schitterende foto’s van onze kathedraal op Instagram, Facebook en Twitter. Vanuit de stichting proberen we deze allemaal te verzamelen en ze te plaatsen via onze eigen kanalen, uiteraard met vernoeming van de fotograaf.

Het SBS 6 programma Holland van Boven vliegt over heel Nederland en strijkt iedere week neer in een andere provincie. In de reportages vertellen mensen hun verhaal over wat Nederland zoal te bieden heeft. 

Het jaareinde is altijd een mooi moment om even stil te staan wat er in het afgelopen jaar gebeurd is en wat we bereikt hebben. Zo hebben we dit jaar weer voortgang geboekt in de instandhoudingswerkzaamheden. De travee naast de Mariakapel, aan de noordzijde van de kathedraal, is in 2018 volledig gerenoveerd. Voor komend jaar schuiven de steigers een stukje op. Dan staat de volgende travee op de planning. Hiermee wordt nogmaals duidelijk dat de werkzaamheden aan de Sint-Jan nooit zullen ophouden. Om het monument in stand te houden is continu onderhoud nodig.

Het onderhouden en restaureren van een groot monument als de Sint-Jan vraagt om een planmatige aanpak. De stichting is begonnen met het opstellen van een nieuw tienjarenplan, waarin vast komt te liggen wat er het komende decennium aan onderhoud aan onze Sint-Jan moet gebeuren. Het dak is hier een heel belangrijk onderdeel van. De nieuwe plannen vragen dus ook om nieuwe, doorlopende financiering. Daar gaat de Stichting Nationaal Monument Sint-Jan zich nóg harder voor inzetten.

De laatste maand van het jaar is voor veel mensen een bijzondere tijd. In de donkere dagen rondom de Kerst gebeurt er veel in en om de prachtig verlichte Sint-Jan. Overal in de stad worden bezoekers ondergedompeld in winterse sferen. Lampjes en kerstbomen sieren de straten, overal klinkt kerstmuziek en op de Parade verrijst een knus winterevenement.

Al tientallen generaties lang is de Sint-Jan een belangrijk bouwwerk voor de inwoners van ’s-Hertogenbosch en bezoekers van de stad. Met uw steun aan de Stichting Nationaal Monument Sint-Jan draagt u bij aan het behoud en voortbestaan van onze prachtige kathedraal. Maar wist u dat u de steun aan de Stichting Nationaal Monument Sint-Jan ook na uw leven voort kunt zetten?

Op 27 mei liep de spanning op de Parade hoog op. Noodweer hing boven de stad en de bliksem sloeg in op het hoogste punt in de omgeving: de kerktoren van de Sint-Jan. Meteen stonden de klokken stil. Later, na een grondige inspectie, bleek de schade groter dan aanvankelijk gedacht. De geluids- en video-installatie werkte niet meer, en ook de brandmeldinstallatie was geraakt. Die laatste moest zelfs compleet vervangen worden. “Eigenlijk was er schade aan alles wat met elektra te maken heeft”, vertelt Joan van den Hurk.

Het vakmanschap van de Bossche Goud- en Zilversmeden bestaat al sinds 1235 toen Johannes Boomer als goudsmid zich in de stad vestigde. Velen zijn hem gevolgd en de stad beleefde het hoogtepunt omstreeks 1900 toen er veel fabrieken en ateliers in Den Bosch zaten. 

Meimaand is Mariamaand. Als beschermvrouwe van de stad heeft Maria een bijzondere positie in ’s-Hertogenbosch. Ook in de Sint-Jan staan we in de maand mei extra stil bij de heilige Maagd.

Na onderhoud aan de westgevel startte restauratiearchitect BBM in 2015 met de restauratie van de noordzijde van de Sint-Jan. Deze was voor het laatst gerestaureerd in de jaren ’60. Hoog tijd dus voor een nieuwe onderhoudscyclus.

De VriendenLoterij steunt goede doelen met de opbrengsten uit de lotenverkoop. Onze stichting is een van de vaste goede doelen. Hoe meer mensen voor de Sint-Jan meespelen, hoe hoger het uitgekeerde bedrag. De helft van de opbrengst van elk lot komt ten goede aan de kathedraal.

Stichting Steunberen van de Sint-Jan ondersteunt de Stichting Nationaal Monument Sint-Jan door particulieren op vaste basis te verbinden aan de kathedraal. De stichting wil particulieren interesseren voor het behoud van de cultuurhistorische waarde van dit indrukwekkende gebouw.

De Sint-Janskathedraal is al honderden jaren een van de belangrijkste plekken van ’s-Hertogenbosch. Met dank aan donaties en legaten draagt de stichting bij aan het behoud van dit prachtige monument. Steeds vaker zien we dat particulieren de stichting opnemen in hun testament, zodat ze ook na hun overlijden nog bijdragen aan het behoud van het gebouw.

Per 1 november 2017 traden Toine van Driel en Herman Lerou af als bestuursleden van de stichting. Zij worden opgevolgd door Saskia Geraerts en Pierre van Hedel. Beiden wonen al jaren in ’s-Hertogenbosch en koesteren warme gevoelens voor de stad en ‘onze’ Sint-Jan.

Voor veel Bosschenaren is ze een soort steun en toeverlaat: de Zoete Lieve Vrouw. Al eeuwenlang is zij de beschermvrouwe van de stad. Maar toch zullen ze het in Den Bosch ruim een week zonder haar moeten doen. Het beeldwerk is zo verouderd dat het gerestaureerd moet worden.

Vanaf donderdag 22 maart tot Pasen is het 650-jaar oude beeldwerk weg uit de Sint Jan. 

De beroemde kerststal van de Sint-Jan in ’s-Hertogenbosch heeft op dinsdag 12 december 2017 haar poorten geopend. Het bezoek aan de stal is een ware belevenis, zeker voor kinderen. Het geheel brengt door speciale belichting, (dieren)-geluiden en de licht bewegende Jozef en Maria, het aloude verhaal op een bijzondere manier tot leven.  

De decembermaand is bij uitstek een maand om te genieten van de Sint-Jan. Zowel van binnen als van buiten als de kathedraal in de avonduren feeëriek wordt aangelicht. December is ook  een maand om terug te kijken naar het afgelopen jaar. In 2017 zijn we er weer in geslaagd om dankzij de steun van al die vele honderden donateurs, bij te dragen aan het behoud van dit Nationaal Monument.

Om de restauratie van de Sint-Jan te bekostigen, zijn allerlei initiatieven genomen. Een, ook letterlijk, schitterend idee was dat van het vervaardigen van een ‘Zilveren Sint-Jan’. Venrooy Goud- en Zilverindustrie uit ‘s-Hertogenbosch nam zo’n vijftien jaar geleden het initiatief tot de vervaardiging van een unieke zilveren replica van de kathedraal, schaal 1:800. Een project waar met veel liefde voor de Sint-Jan aan is gewerkt.

De Sint-Jan en zijn vermaarde sculpturen zijn in veel originelere staat dan gedacht. Dat blijkt uit onderzoek naar de bouwgeschiedenis en bouwsculptuur van de kathedraal door bouwhistoricus Ronald Glaudemans. Het staat in zijn boek: De Sint-Jan te ‘s-Hertogenbosch – Bouwsculptuur en bouwgeschiedenis.

Tijdens de kerstdagen is de Sint-Jan dus even ‘steigervrij’.  Begin 2018 worden de steigers weer een stukje opgeschoven richting het Noordertransept; de volgende noodzakelijke stappen in het restauratieproces.

Herman Lerou en Toine van Driel hebben de bronzen plaquette van de Vereniging Sociëteit Casino (VSC) gekregen voor hun idee voor Een Wonderlijke Klim. De beklimming aan de zuidzijde van de Sint-Jan tijdens het Jeroen Boschjaar 2016 was een enorm succes. 

 

Van 12 december t/m 28 januari is de kerststal te bezoeken tussen 9.00 en 16.30 uur en op zondag tussen 13.00 uur en 16.30 uur. Tijdens de kerstdagen is de kerststal te bewonderen na afloop van de vieringen. Het kan best druk zijn; houd daar rekening mee. Maar, dat geeft dan de gelegenheid om het overweldigende interieur van het nationaal monument te bewonderen.

De Mariakapel van de Sint-Jan is al eeuwenlang het thuis van de Zoete Lieve Vrouw van ‘s Hertogenbosch. In de meimaanden verlaat het mirakelbeeld echter haar vertrouwde plaats. Het wordt dan in processie door de straten van ‘s-Hertogenbosch gedragen en naast het altaar van de Sint-Jan geplaatst. Dit gegeven werd afgelopen mei gebruikt om – in de dan lege Mariakapel – een aan de Zoete Lieve Vrouw gewijde voorstelling ten uitvoering te brengen. 11 avonden een unieke ode aan Maria!

Aansluitend op het grote succes van ‘Een Wonderlijke Klim’ heeft het Sint-Jansmuseum ‘Een Wonderlijke Tour’; een audiotour voor de Sint-Jan geïntroduceerd.  Daarmee is de Sint-Jan de eerste kerk in Nederland waar bezoekers door middel van een 50 minuten durende audiotour het verhaal van de Sint-Jan op een nieuwe en unieke wijze kunnen beleven. 

Aan de noordzijde van de kathedraal is het werk aan het restauratie-onderhoud weer hervat. Het werk verloopt volgens schema, aldus Berry Bemelmans van het kerkbestuur. “Deze fase hopen we ruim voor Kerstmis  afgerond te hebben.” 

Zelfs een eeuwenoud monument als de Sint-Jan gaat met de tijd mee. Om mensen die de Sint-Jan een warm hart toedragen nog beter te informeren en de communicatie makkelijker te maken, is een nieuwe website gemaakt. 

Op het Goed Geld Gala in Amsterdam kwamen dit voorjaar vertegenwoordigers bij elkaar van de goede doelen die de Vriendenloterij ondersteunt.  De  Sint-Jan is er een van; dankzij de loterij en vooral de duizenden mensen die meespelen, komt er geld beschikbaar voor het restauratie-onderhoud van ons nationaal monument.

 

Op de Sint-Jan staan op de bogen 96 luchtboogbeeldjes. Dat aantal was de ambitie voor de stichting Steunberen van de Sint-Jan, vertelt voorzitter Maurice Ackermans. “We gaan ons vijfde jaar en hopen in 2017 onze honderdste Steunbeer te werven.

In 2017 wordt verder gewerkt aan restauratie en onderhoud van het Noordertransept. Begin januari wordt de steiger die nu bij de entree van de Mariakapel staat, verplaats in oostelijke richting.

“Het geeft ons een ongelofelijk dankbaar gevoel dat we maar liefst 125.000 mensen hebben mogen ontvangen op de Sint-Jan. De Wonderlijke Klim is zeer enthousiast ontvangen en we kijken er zeer tevreden op terug’, vertelt initiatiefnemer Herman Lerou.

Een Wonderlijke Klim is helaas weer voorbij, maar wat was het mooi. Lees hier meer over in de terugblik naar Een Wonderlijke Klim. Dat is ook de media niet ontgaan. Hieronder vindt u een overzicht van hoe Een Wonderlijke Klim is getoond in diverse media. 

De Sint-Jan heeft een korte adempauze zonder steigers. Tenminste, steigers die nodig zijn voor de restauratie. De machtige steigers die nu aan de Paradezijde staan, zijn voor Een Wonderlijke Klim. Kom vanuit de dakgoten de 96 luchtboogbeeldjes van de Sint-Jan bewonderen. Dat kan vanaf 5 maart.

Posts op Twitter



@NatMonSintJan Dankzij de @VriendenLoterij mochten wij gisteren deze prachtige cheque in ontvangst nemen tijdens het #GoedGeldGalahttps://t.co/av1ZAuhEpt
7 February 2020
@NatMonSintJan Vanaf maandag 16 december is de kerststal van de Sint-Jan dagelijks geopend. Bekijk via onderstaande link wat dit j… https://t.co/KlpKQxoblf
3 December 2019
@NatMonSintJan Per 1 januari 2020 heeft de Stichting Nationaal Monument Sint-Jan een nieuwe voorzitter: Ton Rombouts. De oud-burge… https://t.co/9wMdsy8nQQ
28 November 2019
@NatMonSintJan Bossche Sint-Jan kleurt vanavond rood om aandacht te vragen voor vrijheid van godsdienst. #sintjan #roodhttps://t.co/R3Q79jf4HH
27 November 2019
@NatMonSintJan Twaalf Nederlandse monumenten met een grote cultuurhistorische waarde, waaronder de Sint-Jan, krijgen gezamenlijk 3… https://t.co/bo2TreFRLp
21 May 2019
@NatMonSintJan Uit 2016. Toen de bezoekers aan Een Wonderlijke Klim ook zicht hadden op De Grote Optocht. Deze was naar Halfvasten… https://t.co/Nb5mjc5cSq
5 March 2019